Adolescentenstrafrecht - Evaluatie

Door de wet Adolescentenstrafrecht te evalueren wordt duidelijk of deze ook werkt zoals beoogt, of de beoogde doelen worden bereikt (doelmatigheid) en of de (verandering in) straffen en maatregelen die met de wet zijn gekomen effect sorteren (doeltreffendheid). De evaluatie van het adolescentenstrafrecht bestaat uit een aantal deelprojecten.

Vroege evaluatie

Het doel is om in een vroeg stadium na de invoering van het adolescentenstrafrecht inzicht te krijgen in de beleidstheorie van het adolescentenstrafrecht. Daarnaast is inzicht geboden in de ontwikkelingen in strafzaken tegen 16- tot 23-jarigen en met name de toepassing van het jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen (18- tot 23-jarigen; artikel 77c Sr.). Hiervoor zijn een beleidstheoriereconstructie en een empirische verkenning uitgevoerd. Het rapport van de vroege evaluatie "Adolescentenstrafrecht - Beleidstheorie en eerste empirische bevindingen" is verschenen.

Kenmerken van jongvolwassenen waarbij het jeugdstrafrecht is toegepast

Het doel van dit onderzoek is tweeledig. Ten eerste beter inzicht krijgen in hoe - door beleid, ketenpartners en wetenschap - de doelgroep van jongvolwassenen die volgens het jeugdstrafrecht kunnen worden gesanctioneerd wordt omschreven (toepassing van artikel 77c Sr). Ten tweede inzicht krijgen in de kenmerken van 18- tot 23-jarigen die volgens het jeugdstrafrecht zijn gesanctioneerd (hun demografische, psychosociale en criminele carrière kenmerken). Daar waar het eerste doel inzicht oplevert over de beoogde doelgroep voor de toepassing van 77c Sr., gaat het bij het tweede doel om de kenmerken van de in de praktijk gerealiseerde doelgroep. Inzicht in de mate waarin de beoogde doelgroep en de gerealiseerde doelgroep overeenkomen is van belang zowel voor de evaluatie van het adolescentenstrafrecht als voor de interventies die in de praktijk beschikbaar zijn voor de doelgroep.

Het onderzoeksrapport 'Adolescentenstrafrecht - kenmerken van de doelgroep, de strafzaken en de tenuitvoerlegging' is eind mei 2018 gepubliceerd.

Procesevaluatie

De procesevaluatie levert inzicht op in de wijze waarop het adolescentenstrafrecht bij 16- tot 23-jarigen in de praktijk wordt uitgevoerd. Hiervoor worden de verschillende fasen uit de (jeugd)strafrechtketen (vroeghulp, advisering, vordering, berechting en tenuitvoerlegging) onderzocht. Binnen dit deelproject wordt niet zozeer onderzocht wat er in de praktijk wordt uitgevoerd, maar richten we ons op hoe dat gebeurt en waarom dat zo gedaan wordt. Er wordt onderzocht of de werkwijze die door professionals in de praktijk wordt gehanteerd volgens de uitgangspunten van de wet verloopt. Hierbij worden mogelijke knel- en verbeterpunten gesignaleerd.

Het onderzoeksrapport 'De toepassing van het jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen in de praktijk' is in oktober 2018 gepubliceerd.

Internationale vergelijking

In dit deelproject wordt onderzocht welke ervaringen er zijn in, voor Nederland relevante, andere landen met toepassingen van het jeugdstrafrecht (of een vergelijkbare modaliteit) bij jongvolwassenen. De centrale vraag van dit project is: Welke ervaringen zijn er in het buitenland met het toepassen van het jeugdstrafrecht (of een vergelijkbare modaliteit) bij jongvolwassenen, op welke wijze wordt het jeugdstrafrecht bij jongvolwassenen toegepast en in welke context?

De resultaten van dit onderzoek worden in 2019 verwacht.

Effectmeting

Het doel van dit deelproject is inzicht krijgen in het effect van sanctioneren van jongvolwassenen volgens het jeugdstrafrecht op resocialisatie en recidive. De centrale vraag in deze effectmeting is - Welke effecten heeft de toepassing van het jeugdstrafrecht bij 18- tot 23-jarigen (77c Sr) op resocialisatiekenmerken en recidive na afronding van de sanctie?

De resultaten van dit onderzoek worden in 2019 verwacht.

Overkoepelend rapport Adolescentenstrafrecht

De onderzoeksrapporten leveren deelblokjes/deelverzamelingen aan informatie op over de doelmatigheid en doeltreffendheid van de invoering van deze wetswijziging. Het doel van een overkoepelende evaluatie is een integraal overzicht te bieden van de werking van het adolescentenstrafrecht bij jongvolwassenen en de toepassing daarvan in de praktijk. De brede vraagstelling is als volgt: Wat zijn de successen en knelpunten van de invoering van het adolescentenstrafrecht en in het bijzonder de toepassing van 77c Sr. bij 18-23-jarigen en wat zijn de mogelijkheden voor de toekomst in de aanpak van jongvolwassen daders van een misdrijf?

Dit onderzoek zal in 2019 starten.