Onderzoek naar de factoren die van invloed zijn op het betaalgedrag (van personen die een financiële sanctie opgelegd hebben gekregen)

Onderzoek naar de factoren die van invloed zijn op het betaalgedrag (van personen die een financiële sanctie opgelegd hebben gekregen)

Samenvatting

Vanuit de samenleving klinkt veel kritiek op het beleid betreffende het innen van boetes. Vooral de verhogingen van het boetebedrag bij de eerste (50%) en tweede (100%) aanmaning, de inzet van de dwangmiddelen inname rijbewijs en buitengebruikstelling van het voertuig, en de inzet van het dwangmiddel gijzeling, roepen veel kritiek op. Verschillende door het CJIB gebruikte instrumenten zouden de schuldensituatie kunnen verergeren en andere (eerdere) schuldeisers kunnen benadelen. Ook rechters zetten tegenwoordig vraagtekens bij de legitimiteit van de dwangmiddelen, zeker in die gevallen waar sprake is van betalingsonmacht. Vooral gijzeling wordt veel minder toegepast. Het sluitstuk van het inningstraject is daarmee een minder effectief instrument geworden. In een brief aan de Tweede Kamer van 25 juni 2018 heeft de Minister toegezegd onderzoek te zullen laten verrichten naar de effectiviteit van verhogingen van boetes en betalingsregelingen, en het kostenaspect van de systematiek van verhogingen en dwangmiddelen (Tweede Kamerstukken, Vergaderjaar 2017- 2018, 22948, nr. 25, p. 2). Er wordt daarin expliciet gerefereerd aan betalingsproblemen.
Dit onderzoek maakt deel uit van een traject dat de houdbaarheid van het inningstraject op de lange termijn moet waarborgen. Tegelijkertijd lopen verkenningen ter preventie van de instroom van boetes en naar alternatieve oplossingen. Het onderzoek biedt onder meer inzicht in de belangrijkste factoren die (volgens de schuldenaren zelf) een rol hebben gespeeld bij het (niet) betalen van hun financiële sanctie. Zijn er doelgroepen te onderscheiden, bijvoorbeeld op geslacht, leeftijd, opleiding of inkomen? Welke beleidsinstrumenten zouden kunnen worden ingezet om een snelle, efficiënte en maatschappelijk verantwoorde inning te bewerkstelligen?

Onderzoekgegevens

Werktitel:
Onderzoek naar de factoren die van invloed zijn op het betaalgedrag (van personen die een financiële sanctie opgelegd hebben gekregen)
Projectnummer:
2934
Operationele status:
Lopend