Aanpak openstaande vrijheidsstraffen in de EU

Strafrecht en strafproces / Europees aanhoudingsbevel

Aanpak openstaande vrijheidsstraffen in de EU

Samenvatting

Jaarlijks worden ongeveer 20.000 vrijheidsstraffen opgelegd waarvan het grootste deel (81%) binnen zes maanden start en na twee jaar is 89% gestart of al afgerond (Factsheet Strafrechtketen 2017, Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2018). Dit betekent tegelijkertijd dat ongeveer 10% van de vrijheidsstraffen pas veel langer na het opleggen of uiteindelijk zelfs niet ten uitvoer wordt gelegd. Om ervoor te zorgen dat openstaande vrijheidsstraffen alsnog ten uitvoer worden gelegd, wordt internationaal samengewerkt aan de opsporing van onvindbare veroordeelden van wie wordt vermoed dat ze zich in het buitenland zouden kunnen bevinden. De opsporingsmogelijkheden in Europa zijn echter beperkt wat betreft straffen die niet langer zijn dan 120 dagen terwijl de grootste groep onvindbare veroordeelden juist een straf van minder dan 120 dagen moet uitzitten.
In zijn brief over de stand van zaken tenuitvoerlegging sancties aan de Tweede Kamer d.d. 4 maart 2019 gaf de Minister voor Rechtsbescherming aan dat hij voor straffen korter dan 120 dagen gaat onderzoeken welke mogelijkheden bestaan om bilaterale afspraken te maken om toch over te kunnen gaan tot opsporing en aanhouding van deze veroordeelden (Tweede Kamerstukken, Vergaderjaar 2018-2019, 29279, nr. 494). Dit onderzoek dient hieraan een bijdrage leveren.
De hoofdvragen van het onderzoek zijn:

  1. In welke mate hebben andere landen in Europa te maken met het probleem van onvindbare veroordeelden en welke maatregelen nemen deze landen om veroordeelden alsnog hun vrijheidsstraf uit te laten zitten?
  2. Welke mogelijkheden zijn er tot internationale samenwerking inzake de opsporing van onvindbare veroordeelden die zich in een ander land bevinden en de mogelijkheden tot aanhouding en overdracht van gevonden veroordeelden of de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraffen in een ander land? Welke knelpunten belemmeren de internationale samenwerking en welke mogelijkheden bestaan er om deze internationale samenwerking te vergemakkelijken?

Onderzoekgegevens

Werktitel:
Aanpak openstaande vrijheidsstraffen in de EU
Projectnummer:
3043
Operationele status:
Lopend