Vernieuwende onderzoeksmethoden

Vernieuwende onderzoeksmethoden

Samenvatting

De sociale wetenschappen zijn decennialang gegijzeld door de tegenstelling tussen onderzoekers die kwantitatieve methoden gebruiken en zij die kwalitatief te werk gaan. Hoewel de discussie daarover wel zal voortduren, lijken toch de scherpe kantjes van dit debat wat afgesleten. Er lijkt een zekere mate van consensus te groeien dat beide benaderingen elkaar aanvullen en nodig hebben. Zoals een van de auteurs in dit themanummer het formuleert: ‘ Waar kwantitatieve methoden hard bewijs kunnen leveren, in die zin dat (...) getoetst kan worden of relaties als ‘niet toevallig’ mogen worden beschouwd, zijn kwalitatieve methoden veel beter in staat dan kwantitatieve methoden om de ‘waarom’-vraag te stellen’ (zie de bijdrage van Catrien Bijleveld).
Een andere reden waarom de ‘kwanti-kwali-discussie’ wat lijkt uitgewoed, is de opkomst van allerlei nieuwe technologieën die veel meer variëteit hebben gebracht in methoden van wetenschappelijk onderzoek. En stuk voor stuk brengen die nieuwe methoden weer hun eigen dilemma’s en beperkingen met zich mee die niet goed passen in de aloude kwanti-kwali-discussie. Te denken valt aan toepassingen van Big Data, Google Trends, smartwatches, smartphones, internet, sociale media en virtual reality. Zo stuiten onderzoekers die gebruik maken van Big Data op het probleem dat er veel teveel (onverwachte) verbanden worden gevonden tussen variabelen. Hoe maak je onderscheid tussen verbanden die nieuwe inzichten bieden en correlaties die triviaal zijn? Verrassend genoeg blijkt menselijke intuïtie nog altijd onmisbaar (zie de bijdrage van Bart Custers).
De auteurs in dit themanummer over vernieuwende onderzoeksmethoden is gevraagd om niet alleen de mogelijkheden en voordelen van deze methoden te beschrijven, maar ook stil te staan bij beperkingen en (ethische) dilemma’s.

Inhoudsopgave

Inleiding 5

  1. B.H.M. Custers - Big Data in wetenschappelijk onderzoek 8
  2. H.B.M. Leeuw - De evaluatie van digitaal beleid: een Big Data case study 22
  3. C.C.J.H. Bijleveld - Analysemethoden en technieken voor criminologisch onderzoek. Oude trends en nieuwe ontwikkelingen 33
  4. R.A. Roks - In de h200d: een eigentijdse etnografie 47
  5. J.L. van Gelder - CRIME Lab: pleidooi voor een nieuwe en vernieuwende criminologie 65
  6. C.H. de Kogel en L.J.M. Cornet - Toepassingsmogelijkheden van Quantified Self-data. Enkele voorbeelden uit de forensisch psychiatrische praktijk 79
  7. G. Vanderveen - Zal ik je eens wat laten zien? Over visuele onderzoeksmethoden 95
  8. D.G. Andriessen - Via een andere methodologie naar een grotere relevantie van onderzoek 119

Summaries 134
Congresagenda 138

Publicatiegegevens

Organisatie(s):
WODC
Plaats uitgave:
Den Haag
Uitgever:
Boom juridisch
Jaar van uitgave:
2016
Reeks:
Justitiële verkenningen 2016/01