Rechtsbestel, Wetgeving, Internationale- en vreemdelingenaangelegenheden (RWI)

Deze hoofdrubriek bevat 9 rubrieken:

Rechtsbestel, Wetgeving, Internationale- en vreemdelingenaangelegenheden (RWI)

Afdelingshoofd: dr. Monika Smit

Inleiding

De onderzoeksafdeling RWI doet onderzoek op het terrein van het rechtsbestel, wetgeving en internationale- en vreemdelingenaangelegenheden. Onderzoek op deze thema’s wordt aangevraagd vanuit het Directoraat Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving (DGRR), de Directie Wetgeving en Juridische Zaken (DWJz), het Directoraat Generaal Vreemdelingenzaken (DGVZ) en de Directie Europese en Internationale Aangelegenheden (DEIA).

Onderzoeksthema's

Het onderzoek van de afdeling richt zich vooral op de volgende drie onderzoeksthema’s:

  1. Civiele en bestuurlijke rechtspleging
    Civielrechtelijke problemen komen op grote schaal voor in de samenleving. Het aantal zaken dat voor de civiele rechter wordt gebracht groeit en overtreft, zowel in aantallen zaken als in werklast, het domein van de strafrechtspleging. Binnen dit thema wordt onderzoek gedaan naar de toegankelijkheid en kwaliteit van (buiten-)gerechtelijke procedures en juridische dienstverleners zoals advocaten, notarissen en gerechtsdeurwaarders.
  2. Asiel en migratie
    De afdeling onderzoekt zowel de oorzaken, als gevolgen van internationale migratiebewegingen. Het onderzoek richt zich onder andere op arbeidsmigranten, huwelijksmigranten, vluchtelingen en asielzoekers en op migranten zonder verblijfstitel.
  3. Beleid en wetgeving vanuit meta-perspectief
    Een derde thema beleid en wetgeving (vooral vanuit een evaluatief gezichtspunt). Door de jaren is het aantal evaluaties van uiteenlopende soorten beleid en wetgeving gestaag gegroeid. Die groei betreft zowel ex ante als ex post evaluaties.

Onderzoeksmethoden en langlopende projecten

RWI verricht verschillende typen onderzoek, variërend van quick scans tot verdiepende studies. Er wordt gebruik gemaakt van zowel kwantitatieve als kwalitatieve onderzoeksmethoden, vaak ook in combinatie. Voor kwantitatief RWI-onderzoek vinden binnen de onderzoeksthema’s civiele rechtspleging en asiel en migratie geregeld secundaire analyses plaats van gegevensbestanden van bijvoorbeeld het Centraal Bureau voor de statistiek (CBS), de Raad voor de Rechtspraak (RvdR), de Raad voor Rechtsbijstand (RVR) en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).

Enkele projecten zijn infrastructureel van aard; daarbinnen wordt informatie periodiek verzameld. Dit zijn:

  • Monitor Rechtspleging civiel en bestuur
    Deze monitor geeft een cijfermatig overzicht van het aantal civiele- en bestuursrechtzaken en buitengerechtelijke procedures. Daarnaast worden het gebruik, aanbod en de kwaliteit van juridische dienstverleners zoals advocaten, notarissen en gerechtsdeurwaarders in kaart gebracht. Het is een gezamenlijk initiatief van de Raad voor de Rechtspraak, het CBS en het WODC. De publicatie verschijnt tweejaarlijks, een aantal kerncijfers wordt jaarlijks geactualiseerd op de website van het WODC.
  • De geschilbeslechtingsdelta burgers
    Dit onderzoek biedt een totaaloverzicht van de mate waarin burgers te maken hebben met (potentieel) juridische problemen en van de wegen die zij bewandelen om die problemen op te lossen. Het onderzoek geeft tevens inzicht in de resultaten die burgers bereiken met hun aanpak van het probleem en hoe burgers juridische voorzieningen beoordelen.