Medische besluitvorming aan het einde van het leven

Medische besluitvorming aan het einde van het leven

de praktijk en de toetsingsprocedure euthanasie

Samenvatting

In dit rapport worden de resultaten beschreven van het onderzoek waarin de toetsingsprocedure voor levensbeëindigend handelen op verzoek werd geëvalueerd. Het onderzoek brengt het functioneren van de regionale toetsingscommissies in kaart. Om daar een goed inzicht in te krijgen dient ook inzicht verkregen te worden in de medische praktijk op het gebied van euthanasie en andere medische beslissingen rond het levenseinde en in de belangrijkste ontwikkelingen op dit gebied. Daarom is in het onderzoek niet alleen gekeken naar de toetsingsprocedure, maar ook naar de frequentie van de diverse medische beslissingen rond het levenseinde, naar de omstandigheden waarin deze genomen en uitgevoerd worden en naar de belangrijkste verschillen met gegevens uit eerder onderzoek. Daarnaast is aandacht besteed aan praktijken en opvattingen betreffende een aantal thema's die de laatste jaren frequent naar voren zijn gekomen in het maatschappelijke en wetenschappelijke debat over medische beslissingen rond het levenseinde, zoals terminale sedatie, de relatie tussen levensbeëindigend handelen en palliatieve zorg voor patiënten in de laatste levensfase, levensbeëindigend handelen bij personen die niet lijden aan een ernstige ziekte of bij demente patiënten die een schriftelijke euthanasiewens hebben opgesteld toen zij nog niet dement waren, en levensbeëindigend handelen bij minderjarigen.

Inhoudsopgave

Medewerkers
Voorwoord
Dankwoord
Leeswijzer

  1. Onderzoeksopdracht
  2. De toetsingsprocedure levensbeëindiging op verzoek
  3. Opzet van het onderzoek
  4. Euthanasie en hulp bij zelfdoding
  5. Levensbeëindigend handelen zonder uitdrukkelijk verzoek van de patiënt
  6. Andere medische beslissingen rond het levenseinde
  7. Medische beslissingen rond het levenseinde: ontwikkelingen sinds 1990
  8. Terminale sedatie
  9. Palliatieve zorg en euthanasie
  10. Euthanasieverzoeken van patiënten zonder ernstige lichamelijke of psychiatrische aandoening
  11. Demente patiënten met een euthanasieverklaring
  12. Medische beslissingen rond het levenseinde bij pasgeborenen
  13. Medische beslissingen ronde het levenseinde bij minderjarige patiënten
  14. Melding en euthanasie en hulp bij zelfdoding
  15. Consultatie
  16. Toetsing achteraf
  17. Ervaringen met melding en toetsing
  18. Opvatttingen over melding en toetsing
  19. De praktijk en de toetsingsprocedure

Literatuur
Bijlagen

Publicatiegegevens

Auteur(s):
Wal, G. van der, Heide, A. van der, Onwuteaka-Philipsen, B.D., Maas, P.J. van der
Organisatie(s):
Vrije Universiteit - Medisch Centrum, Universitair Medisch Centrum Rotterdam - Erasmus MC
Plaats uitgave:
Utrecht
Uitgever:
De Tijdstroom
Jaar van uitgave:
2003
Type rapport:
Eindrapport

Onderzoekgegevens

Werktitel:
Het voorkomen van euthanasie
Onderzoeker(s):
Wal, G. van der
Projectnummer:
01.017
Operationele status:
Afgerond