Moraal en staat

Moraal en staat

Samenvatting

De redactie heeft deskundigen van verschillende politieke kleur gevraagd hun visie op de morele problemen en dilemma's van de overheid toe te lichten. Dat heeft geleid tot een dik nummer met uiteenlopende beschouwingen die niet altijd even gemakkelijk zullen weglezen, vooral vanwege de filosofische manier van redeneren. Doorwrochte stukken worden echter afgewisseld met kortere essays, waarbij sommige auteurs niet schromen controversiƫle standpunten in te nemen. Moraal staat momenteel in het middelpunt van de aandacht.
Een berekenende overheid lokt calculerend gedrag van burgers uit. In reactie hierop verlangen velen een sterkere normatieve rechtvaardiging van overheidsoptreden. Een aantal auteurs in dit nummer preludeert reeds op deze behoefte aan een overheid met een groter moreel gezag. In het eerste deel van dit nummer wordt de vraag behandeld in hoeverre de overheid voor de verankering van rechtsnormen aangewezen is op levensbeschouwelijke overtuigingen (christendom, islam, humanisme). Een daarmee verwante vraag is onder welke voorwaarden het morele appel van de overheid het beste kan plaatsvinden. In het tweede deel worden de morele problemen en dilemma's van de verzorgingsstaat en de overheidsbureaucratie onder de loep genomen. Daarbij spelen de veranderingen binnen de wetgevende ethiek en ambtelijke ethiek een belangrijke rol.

Inhoudsopgave

Voorwoord 5

  1. P.B. Cliteur - Op zoek naar het bezielend verband 9
  2. M. Rabbae - Islam en de normstellende staat 37
  3. W.J. Witteveen - Over de grenzen aan het appelleervermogen van de overheid 43
  4. C.J. Klop - Burgerlijke betrekkingen en het ethos van de staat 54
  5. C.J.M. Schuyt - Moraal en sociaal-economische ontwikkelingen in de verzorgingsstaat 74
  6. J.C.J. Boutellier - De zorgzame staat; over het morele motief in overheidsbeleid 85
  7. B.A.M. van Stokkom - Ambtelijke integriteit of bureaupolitiek? 102
  8. P. Kuypers - De orde van de wet; over de ambtelijke moraal 116
  9. F.R. Ankersmit - Veronderstelt de politieke filosofie de ethiek? 123

Summaries 138

Publicatiegegevens

Organisatie(s):
WODC
Jaar van uitgave:
1994
Reeks:
Justitiƫle verkenningen 1994/06