Justitieel toezicht in de samenleving

Justitieel toezicht in de samenleving

Samenvatting

Het aantal mensen onder justitieel toezicht is in de laatste decennia explosief gestegen, zowel in Nederland als daarbuiten. In Nederland verdubbelde het aantal gevallen van reclasseringstoezicht bijna van ruim 7000 naar iets minder dan 14.000. Daarnaast is de maximumduur van het justitieel toezicht in Nederland opgelopen van maximaal drie jaar tot mogelijk levenslang toezicht na het ondergaan van een tbs-maatregel of lange detentie. Technologische vernieuwingen, zoals elektronisch toezicht en de Alcoholmeter, hebben het toezicht verder geïntensiveerd. En op dat vlak is er nog meer te verwachten in de vorm van bijvoorbeeld de stappenteller om te meten of een ondertoezichtgestelde wel genoeg beweegt, of een zweetmeter die aangeeft of het stressniveau niet te veel aan het oplopen is.

Als doel van (uitbreiding van) toezicht wordt vaak terugdringing van vrijheidsstraffen genoemd. Zo wordt nu ook in Nederland in het kader van de modernisering van het Wetboek van Strafvordering overwogen de figuur van de voorlopige vrijheidsbeperking te introduceren. Vrijheidsbeperkende voorwaarden kunnen dan niet meer alleen aan verdachten worden opgelegd als voorwaarde bij een schorsing van de voorlopige hechtenis, maar ook als zelfstandige maatregel. Of dit daadwerkelijk tot een afname van het gebruik van de voorlopige hechtenis zal leiden, is echter maar de vraag. Net als de toename van het aantal gedetineerden, is ook de groei van het aantal personen onder toezicht een uitdrukking van het strafklimaat in een land. Naarmate het meer wordt toegepast voor lichte delicten, gaat het vaker hand in hand met een toename van de vrijheidsbeneming, zoals blijkt uit onderzoek van Michelle Phelps voor de Verenigde Staten.

In dit themanummer van Justitiële verkenningen wordt vanuit verschillende invalshoeken gekeken naar justitieel toezicht in de samenleving. Zo komen de rechtstheoretische en rechtsfilosofische aspecten aan de orde, maar ook onderzoek naar de wijze waarop toezicht door ex-gedetineerden wordt ervaren tijdens de periode van voorwaardelijke invrijheidstelling. Voorts is er – internationaal vergelijkend - aandacht voor de situatie waarin ondertoezichtgestelden zich niet aan de voorwaarden van toezicht houden en de reactie daarop van autoriteiten. Ook zijn artikelen gewijd aan toezicht op veroordeelde zedendelinquenten door burgervrijwilligers en aan nieuwe geavanceerde vormen van toezicht met behulp van technologische hulpmiddelen.

Inhoudsopgave

Inleiding 5

  1. Jeroen ten Voorde - Enkele reflecties op toezicht in het Nederlands strafrechtelijk sanctiestelsel 11
  2. Jennifer Doekhie, Esther van Ginneken, Anja Dirkzwager en Paul Nieuwbeerta - Controle of begeleiding? Ervaringen met reclasseringstoezicht tijdens de voorwaardelijke invrijheidstelling 24
  3. Miranda Boone - En wat als het misgaat? De omzetting en herroeping van toezicht op justitiabelen in de samenleving 43
  4. Mechtild Höing en Audrey Alards - Circles of Support and Accountability. Een sociaal netwerk voor zedendelinquenten 61
  5. Katy de Kogel - Technologische hulpmiddelen bij toezicht op delinquenten in de samenleving 78

Summaries 96
Congresagenda 99

Publicatiegegevens

Organisatie(s):
WODC
Plaats uitgave:
Den Haag
Uitgever:
Boom juridisch
Jaar van uitgave:
2019
Reeks:
Justitiële verkenningen 2019/03